Zabezpieczenia rzeczowe wierzytelności

utworzone przez | 21 listopada 2022 | Czynności notarialne

Zabezpieczenia rzeczowe wierzytelności sprawiają, że nie ma znaczenia, kto jest właścicielem wierzytelności, a wierzyciel dochodzi ich z samego przedmiotu zabezpieczenia. Jakie zabezpieczenia rzeczowe wyróżniamy i czym się charakteryzują? Co powinniśmy wiedzieć na temat hipoteki i pod jakimi postaciami ona występuje?

Zabezpieczenia rzeczowe wierzytelności – podstawowe informacje

Zastaw jest jednym z zabezpieczeń oznaczonej wierzytelności. Jeśli dojdzie do sytuacji, w której dłużnik nie może wywiązać się ze swoich zobowiązań, wierzyciel ma prawo sprzedać rzecz objętą zastawem w trybie egzekucji sądowej. Trzeba przy tym zaznaczyć, że przedmiotem zastawu mogą być wyłącznie rzeczy ruchome ustanowione na prawach zbywalnych. Zastaw może być ustanowiony na podstawie umowy pomiędzy wierzycielem a dłużnikiem, a także ustawy. Wyróżniamy zastawy rejestrowe i skarbowe. Zastaw rejestrowy wiąże się z obowiązkiem zgłoszenia go do rejestru sądu rejonowego i daje możliwość pozostawienia przedmiotu zastawu u zastawcy (dłużnika). Z kolei zastaw skarbowy służy zabezpieczeniu wierzytelności na rzecz Skarbu Państwa.

Kolejnym przykładem ograniczonego prawa rzeczowego jest hipoteka. Stanowi ona zabezpieczenie wierzytelności na nieruchomości i wynika ze stosunku prawnego zawartego pomiędzy wierzycielem a dłużnikiem. Wierzyciel ma pierwszeństwo przed wierzycielami osobistymi właściciela nieruchomości. Przedmiotem hipoteki mogą być nieruchomości, użytkowanie wieczyste, spółdzielcze prawo do lokalu, wierzytelność zabezpieczoną hipotecznie w całości lub części ułamkowej.

Zabezpieczenia rzeczowe wierzytelności – hipoteka

Hipoteka może występować pod różnymi postaciami. Poniżej przedstawimy ich różne rodzaje, by mieli Państwo możliwość zrozumienia, na czym polegają różnice pomiędzy nimi. Szukając informacji na temat zabezpieczeń rzeczowych wierzytelności, na pewno warto zapoznać się z tymi informacjami.

  • hipoteka łączna – obciąża ona kilka nieruchomości, a wierzyciel może żądać zabezpieczenia się z dowolnej z nich.
  • hipoteka kaucyjna – zabezpiecza wierzytelność (istniejącą lub dopiero mogącą powstać) o nieustalonej wysokości.
  • odwrócona hipoteka – umożliwia uwolnienie zamrożonego w nieruchomości kapitału.
  • hipoteka dożywotnia – odsetki są dyskontowane z góry lub sukcesywnie naliczane.
  • przeniesienie własności – przeniesienie praw własności do całości lub części nieruchomości w zamian za dożywotnią rentę lub jednorazową wypłatę, a także udzielenie właścicielowi dożywotniej dzierżawy.

 

 

Data pewna, czyli poświadczenie daty okazania dokumentu

Kontynuując wątek poświadczeń w praktyce notarialnej należy wspomnieć
o notarialnym poświadczeniu daty okazania dokumentu, tzw. daty pewnej, która stanowi zabezpieczenie przed antydatowaniem dokumentów. Ma to szczególne znaczenie zwłaszcza w kwestiach dowodowych – wykazuje się w ten sposób, że dany dokument istniał w czasie, kiedy okazano go notariuszowi. Dzięki niej wiemy, że w danej dacie dokument faktycznie funkcjonował i niemożliwym jest udowodnienie zarzutu, jakoby został sfałszowany poprzez wystawienie z datą wcześniejszą.

O notarialnym podziale majątku przed rozwodem

Coraz częściej zdarza się, iż pary decydujące się na rozwód korzystają z pomocy notariusza, by uporządkować kwestie majątkowe łączące współmałżonków jeszcze przed rozprawą rozwodową. Rozwiązanie kwestii majątku ułatwia rozwód, a forma aktu notarialnego sprzyja polubownemu dojściu do porozumienia pomiędzy stronami, nie wymaga ingerencji osób trzecich, wyraźnie skraca termin uzyskania formalnego rozwodu oraz znacząco obniża jego koszty.

O zakupie nieruchomości w związku partnerskim

Decydując się na zakup mieszkania w związku nieformalnym istotnym jest ustalenie, w jaki sposób transakcja będzie finansowana i w jakich częściach ułamkowych zapisana zostanie własność nieruchomości. Zakup mieszkania przez osoby, które żyją w związku partnerskim polega na nabyciu nieruchomości w udziałach ułamkowych.

O umowie przedwstępnej w formie aktu notarialnego

O ile umowę cywilnoprawną można podważyć z błahego powodu, w przypadku aktu notarialnego – nie będzie już to takie proste. Ponadto bez podpisu i pieczęci notariusza dokumenty mogą nie być uznawane w sądach i urzędach. Nie zyskają bowiem mocy prawnej. Akt notarialny to dokument o szczególnej randze. Notariusz współuczestnicząc w redagowaniu treści oświadczeń woli – siłą rzeczy staje się więc prawnym strażnikiem i formalnym świadkiem transakcji. Dzięki formie notarialnej zyskujemy pewność, że nikt nie zniszczy albo nie sfałszuje aktu notarialnego, bowiem jego oryginał pozostanie w kancelarii notarialnej. Inną sprawą, która jest dla nas korzystna, jest zapewnienie bezpieczeństwa transakcji. Podpis notariusza gwarantuje, że wszystkie dokumenty dotyczące nieruchomości, kwestie własności, praw do lokalu zostały gruntownie sprawdzone.

24 LISTOPADA 2018

Dzień Otwarty Notariatu (DON) organizowany jest od 2010 roku przez Krajową Radę Notarialną we współpracy z Izbami Notarialnymi. Ogólnopolska kampania edukacyjna, której misją jest podnoszenie świadomości prawnej obywateli, tradycyjnie już przypada w trzecią sobotę listopada i cieszy się rosnącą popularnością wśród zainteresowanych.
Tegoroczna akcja przebiegać będzie pod hasłem ,,Porozmawiaj z notariuszem, jak zadbać o bezpieczeństwo swojego majątku’’. Głównie skoncentruje się na kwestiach związanych z ochroną prawną wynikającą z tytułu własności. Niemniej jednak odnosić się będzie również do zagadnień prawnych wynikających z dziedziczenia i postępowania spadkowego, bezpieczeństwa w obrocie nieruchomościami oraz prawa rodzinnego
w kontekście czynności notarialnych. Wprawdzie: ,,Każda edycja ma swój temat przewodni, jednak notariusze odpowiadają tego dnia na wszystkie pytania dotyczące czynności leżących w ich kompetencjach’’* – jak zapewnia broszura informująca o kampanii.
Zachęcamy Państwa do udziału w Dniu Otwartym Notariatu i podajemy link do strony bezpośrednio propagującej akcję: http://www.porozmawiajznotariuszem.pl/5948/O_akcji
(znajduje się tutaj także przydatna mapka z zaznaczonymi adresami placówek biorących udział w kampanii).

O UMOWIE NAJMU OKAZJONALNEGO

Artykuł ten kierujemy do osób, które z różnych względów ,,chciałyby, ale boją się’’ wynająć mieszkanie. Obawiają się zaostrzonych rygorów prawa lokalowego, obowiązującego w polskim prawie zakazu ,,eksmisji na bruk’’ oraz komplikacji wynikających z podpisania umowy z ewentualnymi nieuczciwymi bądź uciążliwymi lokatorami. Istnieje proste wyjście z takiej sytuacji i furtka w postaci umowy najmu okazjonalnego w formie aktu notarialnego.

Wymogi formalne darowizny

Listopad to miesiąc, w którym w sposób szczególny odczuwamy konsekwencje naszych życiowych wyborów związanych z opuszczeniem domu rodzinnego. Migrujemy, często za pracą, pozostawiając swoich bliskich niejednokrotnie o setki kilometrów od nas. 

PRZEBACZENIE UCHYLA WYDZIEDZICZENIE

Zgodnie z orzeczeniem Sądu Najwyższego z dnia 19 października 2018 roku: ,,Przebaczenie przez spadkodawcę uprawnionemu do zachowku może nastąpić także po wydziedziczeniu go w testamencie i do swej skuteczności nie wymaga zachowania formy testamentowej’’.
Sprawa dotyczyła wydziedziczenia na mocy testamentu jedynej córki spadkodawczyni. Jako powód wydziedziczenia matka wskazała niewdzięczność i do dziedziczenia powołała swoją siostrę. Przed śmiercią doszło do pojednania między matką a córką, jednak nie znalazło to formalnego odzwierciedlenia w postaci zmiany testamentu. Matka zmarła, a córka wystąpiła do ciotki o zachowek. Sprawa oparła się o sąd pierwszej instancji, który powództwo oddalił uzasadniając to brakiem dokumentu prawnie potwierdzającego zmianę relacji między spadkodawczynią a jej córką. Powódka złożyła apelację. Sąd II instancji powziął wątpliwość i przedstawił Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne: Czy przebaczenie przez spadkodawcę uprawnionemu do zachowku po sporządzeniu testamentu uchyla zawarte w nim wydziedziczenie, jeśli akt ten nie znalazł odzwierciedlenia w nowym testamencie zmieniającym lub odwołującym poprzedni?
Sąd Najwyższy uchwalił, iż przebaczenie przez spadkodawcę może nastąpić po sporządzeniu testamentu i nie wymaga zachowania formy aktu notarialnego. Uzasadniając swoją decyzję SN dodał, że inna treść orzeczenia przeczyłaby głównej zasadzie prawa spadkowego, którego istotą jest ochrona więzów rodzinnych.

* Sygnatura sprawy w Sądzie Najwyższym III CZP 37/18

O umowie alimentacyjnej w formie aktu notarialnego

Dozwolone w prawie polskim zawarcie umowy o alimenty w formie aktu notarialnego, bywa w wielu przypadkach znacznie bardziej korzystne niż kierowanie sprawy do sądu. Decydując się na tę formę polubownego rozwiązania kwestii finansowych – obie strony umowy mogą samodzielnie i w miarę szybko ustalić: wysokość alimentów, termin oraz formę ich płatności.

O małżeńskich umowach majątkowych – istotna adnotacja

Zgodnie z obietnicą złożoną w poprzednim wpisie – pozostaniemy nadal w temacie małżeńskich umów majątkowych. Intercyza bowiem daje daleko szersze możliwości współmałżonkom w kwestii zarządzania posiadanym majątkiem i nie ogranicza się li tylko do prawa włączenia bądź wyłączenia ustawowego ustroju wspólności majątkowej.

O rozdzielności majątkowej

Zgodnie z polskim prawem z dniem ślubu powstaje pomiędzy nowożeńcami ustrój wspólności majątkowej. Oznacza to połączenie we wspólną własność majątkową wszystkiego, czego małżeństwo się dorobiło, zakupiło czy też otrzymało w prezencie przez okres swego trwania.

O ugodzie z wierzycielem w kontekście nowych zasad przedawnienia roszczeń

Od 9 lipca tego roku obowiązują nowe zasady przedawnienia roszczeń. Zmiany określone przez ustawodawcę zasadniczo skróciły termin uznania roszczenia za przedawnione i w powszechnym mniemaniu są zmianami niekorzystnymi z punktu widzenia wierzycieli. Ale i dłużnicy mogą się czuć zaniepokojeni wprowadzonymi zmianami, ponieważ siłą rzeczy spowodują one zdyscyplinowanie wierzycieli w zakresie dochodzenia przysługujących im roszczeń. Dłużnicy powinni liczyć się z przyspieszoną i dużo bardziej agresywną windykacją ze strony wierzycieli.

O PEŁNOMOCNICTWACH NOTARIALNYCH – PRAKTYCZNY DOPISEK

Poprzedni artykuł traktował pełnomocnictwa notarialne: czy to w formie potwierdzenia własnoręczności podpisu na dokumencie, czy też w formie aktu notarialnego jako użyteczne na gruncie zawodowym. W niniejszym wpisie skupimy się na upoważnieniach notarialnych dotyczących sytuacji konkretnych, z którymi możemy spotkać się na co dzień w życiu prywatnym. Temat jest tym istotniejszy, że wakacje mamy w pełni i niektóre z poniższych informacji mogą okazać się Państwu przydatne w planowaniu urlopowego wypoczynku.

O pełnomocnictwie notarialnym

Nastała kanikuła, czas urlopów i beztroski! Przynajmniej z założenia. Postarajmy się,
by przebiegała bezproblemowo. Ustalmy pełnomocnictwo, a tym samym – zadbajmy, aby
okres naszej nieobecności w pracy, czy w domu, nie przysporzył ani nam, ani naszym
współpracownikom i bliskim dodatkowego stresu. A już na pewno – nie rezygnujmy z
wakacyjnych planów, gdy nagle zostaniemy poinformowani, że w czasie długo oczekiwanego
urlopu – musimy stawić się w ważnej sprawie w urzędzie albo… w kancelarii notarialnej.

O technologii cyfrowej w praktyce notarialnej

W 1995 roku amerykański ekonomista, Jeremy Rifkin, sformułował w kontrowersyjnej publikacji ,,Koniec pracy’’* teorię, według której już wkrótce powszechna komputeryzacja doprowadzi do globalnego bezrobocia i głębokiego kryzysu ogólnoświatowego. Postęp cywilizacyjny oraz towarzyszące mu: cyfryzacja i automatyzacja wszelkich dziedzin życia ludzkiego spowodują brak zapotrzebowania na pracowników. Proces ten będzie przebiegał etapami. Początkowo dotknie analityków, finansistów i urzędników. Następnie ,,sztuczna inteligencja’’ wyprze z rynku pracy: lekarzy, nauczycieli i prawników.