Blog

Testament można sporządzić samodzielnie albo w formie aktu notarialnego. Nie można powiedzieć, że któryś z testamentów jest „lepszy” albo „bardziej zgodny z prawem”, bo oba rodzą skutki prawne. Czym więc różnią się między sobą?

Co to jest testament?

Testament to jednostronna czynność prawna (dla swojej skuteczności wymaga oświadczenia woli jednej strony), w której testator (osoba sporządzająca testament) dokonuje rozporządzenia swoim majątkiem na wypadek śmierci. W testamencie spadkodawca wyraża swoją ostatnią wolę i powołuje określone osoby – niekoniecznie członków rodziny – do otrzymania spadku.

Sporządzenie testamentu nie jest obowiązkowe. W przypadku jego braku dziedziczenie następuje na podstawie określonych przepisów (dziedziczenie ustawowe). Testament służy modyfikacji postanowień ustawowych. Można w nim również ustanowić dodatkowe zapisy czy polecenia albo dokonać wydziedziczenia członka rodziny, a więc pozbawić go prawa do zachowku.

Testament może zostać sporządzony wyłącznie przez osobę mającą pełną zdolność do czynności prawnych. Kodeks cywilny przewiduje dwie możliwości sporządzenia testamentu:

testament zwykły powinien zostać spisany odręcznie i musi zostać opatrzony własnoręcznym podpisem. Powinien też zawierać datę – jej brak nie spowoduje nieważności, ale może skomplikować kwestie interpretacji ostatniej woli.
testament przechowuje się w domu lub może on zostać przekazany zaufanej osobie, która po śmierci testatora ma obowiązek poinformować spadkobierców, że jest w jego posiadaniu;
testament notarialny, o którym więcej powiemy w dalszej części artykułu.

Testament notarialny

Testament notarialny jest sporządzany przez notariusza według ściśle określonych zasad. W treści wskazuje się osobę lub osoby powołane do spadku. Jest on sporządzany w obecności osoby będącej testatorem – nie można podyktować testamentu przez telefon ani upoważnić innej osoby do zawarcia go w swoim imieniu. Notariusz sporządza testament zgodnie z wolą spadkodawcy, z zachowaniem wszystkich wymogów ustawowych.

Poza wskazaniem osób, które mają odziedziczyć jego majątek, spadkodawca może umieścić w nim również tzw. zapis windykacyjny. Pozwala on na przekazanie oznaczonym osobom wyłącznie określonych przedmiotów czy nieruchomości. Z chwilą śmierci spadkodawcy wskazany przedmiot od razu staje się własnością tych osób. Taki zapis nie jest dozwolony w testamencie zwykłym – jego zastrzeżenie wymaga sporządzenia testamentu notarialnego.

Jak sporządzić testament u notariusza

Aby notariusz mógł sporządzić testament, musi zapoznać się z:

ważnym dokumentem potwierdzającym tożsamość testatora (dowód osobisty lub paszport),
danymi osób, które zostaną wskazane w testamencie (imię, nazwisko, imiona rodziców, data urodzenia),
jeśli testament ma zawierać zapis windykacyjny, testator musi przedstawić numer księgi wieczystej lub dane dotyczące prawa do lokalu.

Samo sporządzenie testamentu u notariusza jest bardzo proste. Spadkodawca przed wizytą w kancelarii notarialnej powinien przemyśleć, w jaki sposób chce podzielić majątek, a wszystkie wątpliwości zgłosić notariuszowi. Decydując się na taką formę sporządzenia ostatniej woli, testator ma pewność, że dokument będzie precyzyjnie odzwierciedlać jego intencje.

Nie każdy, kto sporządza testament odręczny, wie, że nie można w nim przeznaczyć konkretnych składników majątkowych wskazanej osobie – rozporządza się udziałem majątku. Wskazywanie konkretnych przedmiotów to popularny błąd, który może wynikać z „inspirowania się” amerykańskimi filmami, w których takie rozporządzenia są zgodne z prawem. Obecność notariusza pozwala uniknąć tego rodzaju błędów. Spadkodawca może więc mieć pewność, że po jego śmierci między spadkobiercami nie dojdzie do sporów o interpretację testamentu.

Po sporządzeniu akt zostaje odczytany spadkodawcy i podpisany w obecności notariusza. Notariusz w Tczewie pomaga w sporządzeniu testamentu.

Testament w formie aktu notarialnego – koszty

Jaki jest koszt sporządzenia testamentu u notariusza?

Maksymalna stawka taksy notarialnej w przypadku sporządzania testamentu w formie aktu notarialnego wynosi 50 złotych + 23 proc. VAT.
Testament zawierający zapis windykacyjny to koszt maksymalnie 200 zł + VAT.
Testament z zapisem zwykłym, testament z wydziedziczeniem lub poleceniem to koszt 150 zł + VAT.
Za odwołanie testamentu płaci się 30 zł + VAT.

Trzeba też doliczyć koszt wypisu w cenie 6 zł + VAT za stronę.