Blog

Copyright © 2026 Kancelaria Notarialna Jolanta Cejrowska

21 lipca 2023

  Czynności notarialne

Służebności i ich rodzaje

Pozostałe wpisy

Służebności są uregulowanym przez kodeks cywilny, ograniczonym prawem rzeczowym obciążającym nieruchomość. Celem służebności jest zwiększenie użyteczności innej nieruchomości lub zaspokojenie potrzeb innej osoby fizycznej.

Jakie wyróżniamy rodzaje służebności?

Służebności można podzielić na trzy rodzaje, a mianowicie: gruntowe, osobiste oraz służebności przesyłu.

Zgodnie z przepisami prawa służebności gruntowe związane są z własnością nieruchomości władnącej.

Nieruchomość można obciążyć na rzecz właściciela innej nieruchomości (nieruchomości władnącej) prawem, którego treść polega bądź na tym, że właściciel nieruchomości władnącej może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, bądź na tym, że właściciel nieruchomości obciążonej zostaje ograniczony w możności dokonywania w stosunku do niej określonych działań, bądź też na tym, że właścicielowi nieruchomości obciążonej nie wolno wykonywać określonych uprawnień, które mu względem nieruchomości władnącej przysługują.

Służebności osobiste są obciążeniem nieruchomości na rzecz innej, oznaczonej osoby fizycznej. Odpowiada to treści służebności gruntowej. Uprawnionym z tego tytułu jest imiennie oznaczona osoba fizyczna, a celem służebności jest zaspokojenie jej potrzeb. Najczęściej ustanowiona jest w formie aktu notarialnego, jednak podobnie, jak w przypadku służebności gruntowej istnieją również inne rozwiązania. Można ją ustanowić także drogą  decyzji administracyjnej, orzeczenia sądu.

Ponadto służebności gruntowe i osobiste można podzielić na czynne i bierne.  Czynne dotyczą sytuacji, w której korzysta się z cudzej nieruchomości w oznaczonym zakresie. Z kolei bierne polegają na zakazie podejmowania określonych działań przez właściciela nieruchomości.

Kolejnym rodzajem służebności jest służebność przesyłu. Podobnie jak w poprzednich przypadkach jest to ograniczone prawo rzeczowe. Jego przedmiotem jest korzystanie z urządzeń służących do przesyłu energii, substancji itp. Powstaje wskutek umowy, zasiedzenia lub poprzez orzeczenie sądu.

Kiedy może dojść do wygaśnięcie służebności?

Do wygaśnięcia nieruchomości gruntowej dochodzi, jeśli nie wykonuje się jej przez 10 lat. Nie jest to jednak jedyna możliwość. Może do niej dojść również na mocy orzeczenia sądu. Kodeks Cywilny stanowi także, że można znieść nieruchomość za wynagrodzeniem, jeśli utraciła ona wszelkie znaczenie dla nieruchomości władnącej.